Hans van Pinxteren schreef onderstaand gedicht voor de opening van het Zomerfestival 2024:
DE VERBINDENDE KRACHT VAN DE KUNST
Hoe verbindt kunst ons met elkaar? Lieve vrienden, Ik wil proberen een antwoord op deze vraag te vinden. Met het oog op het harpconcert van vanavond heb ik het toegespitst op de muziek.
Goede muziek komt uit de stilte op.
De harp verklankt de stilte heel intens.
Als wij aandachtig luisteren,
Vallen wij met deze stilte samen.
Een muziekuitvoering kan ons met elkaar verbinden,
juist door ons luisteren, door onze beleving,
door onze overgave aan de muziek.
Over de saamhorigheid en de verbondenheid
die kan ontstaan tussen een musicus en zijn luisteraar
schreef de Chinese dichter Lieh Tse een ontroerend gedicht.
Ik heb het voor u vertaald:
DE CITERSPELER EN ZIJN LUISTERAAR
Een virtuoos citerspeler was bevriend
met een al even weergaloos luisteraar.
Als de een tokkelde op zijn muziekinstrument,
en hij dacht aan het beklimmen van een bergpiek, zei de ander:
‘Ja, schitterend! Je gaat tot boven de sneeuwgrens!’
Als de citerspeler dacht aan stromend water, zei de ander:
‘Wat prachtig! Golvend en breeduit vloeiend als de Gele Rivier!’
Waar de citerspeler maar aan dacht, zijn vriend hoorde het meteen.
Op een dag wandelden ze samen in de bergen,
ineens kletterde het van de regen
en ze schuilden onder een overhangend rotsblok.
Weemoedig begon de citerspeler te tokkelen op zijn instrument.
Hij improviseerde eerst op het geruis van regendruppels,
daarna op het geraas van rotsen die neerstorten.
Wat hij ook opriep, zijn vriend vatte het meteen.
Aan het eind van zijn spel verzuchtte de citerspeler:
‘Fantastisch! Wat hoor jij goed waar ik aan denk!
De beelden die in jou opkomen,
vallen samen met mijn stemmingen.
Het is net of wat ik speel pas echt tot leven komt
doordat jij ernaar luistert!’
Toen een tijdje daarna zijn vriend stierf,
verwijderde de citerspeler de snaren van zijn citer
en speelde voor de rest van zijn leven geen enkele noot meer.
Wat vertelt dit gedicht van Lieh Tse?
De intensiteit van een muziekuitvoering
wordt mede bepaald door ons aandachtig luisteren,
door de innige verbondenheid tussen maker en toehoorder.
En dat geldt voor alle kunst die wij hier maken:
De schoonheid komt pas echt tot zijn recht
als wij luisteren met heel ons hart.
Daarom, in het vooruitzicht van een prachtig harpconcert
sluit ik dit korte betoog af met een hartenwens:
Konden wij maar, ja konden wij maar
zo stil worden en horen naar elkaar
als Lieh Tse’s ideale luisteraar.